O Meşhur Tuzaklar: “Neden Bir Türlü Olmuyor?”

Yıllardır değişmeyen bir senaryo var. Öğrencilerim müthiş bir motivasyonla yola çıkıyor, ama bir süre sonra sanki görünmez bir duvara tosluyorlar. Neden peki? Çünkü farkında bile olmadan, herkesin düştüğü o klasik tuzaklara düşüyorlar. Gel, şu tuzaklara bir bakalım, bakalım hangileri sana tanıdık gelecek?

• “O Mükemmel An” Efsanesi: “Şu proje bir bitsin, işler biraz hafiflesin, o zaman adam gibi başlarım.” Bu cümle, İngilizce öğrenme hayallerinin mezar taşıdır. Çünkü o “mükemmel an” diye bir şey yok. Hiçbir zaman da olmayacak. İngilizce, boş vakitlerimizi dolduracağımız bir hobi değil; hayatın akışına, o küçük aralara entegre edilecek bir alışkanlık olmalı.
• Açık Büfe Sendromu: Gramer kitabı, dizi, film, podcast, 3 farklı mobil uygulama… Hepsini aynı anda yapmaya çalışmak, aslında hiçbirini tam yapamamaktır. Bu, açık büfe kahvaltıda tabağı tepeleme doldurup sonra yarısını masada bırakmaya benziyor. Sonuç? Mide fesadı ve israf.
• Yolcu Koltuğu Öğrenciliği: Sadece altyazılı dizi izleyerek veya İngilizce müzik dinleyerek bu iş olsaydı, emin ol hepimiz ana dilimiz gibi İngilizce konuşurduk. Bunlar faydalı, evet. Ama tek başına yeterli değil. Sadece “maruz kalmak”, araba kullanmayı sürekli yolcu koltuğunda oturarak öğrenmeye çalışmak gibi bir şey. Direksiyona geçmeden şoför olunmaz. Net.
• Ezberleme İllüzyonu: O upuzun kelime listeleri… Onları ezberlediğini sanırsın, ama iki gün sonra yarısını çoktan unutmuşsundur. Neden? Çünkü beyin, bağlamdan kopuk, anlamsız bilgiyi sevmez ve onu gereksiz bir yük olarak görüp ilk fırsatta siler. Hani o gramer kitabını yastığının altına koyunca kuralların sihirli bir şekilde beyne aktarılacağı efsanesi var ya… Bizzat denedim, çalışmıyor.

Bu maddelerden biri bile içinden “Aaa, evet ya, bu tam olarak ben!” dedirttiyse, harika. Sorunu teşhis ettiğimize göre, artık tedaviye geçebiliriz.

Benim Pusulam: Bu 4 Kural Oyunu Değiştirir

Bu 4 kural, benim öğretmenlik manifestom sayılır. Bunları içselleştirdiğin an, İngilizceye bakış açının kökten değişeceğini düşünüyorum.

Kural 1: Yol Haritasını Ezberleme, Arabayı Sür

Pratik > Teori. Bu benim kırmızı çizgimdir. Kitaplar sana yol haritasını verir, harika. Ama arabayı sürecek olan sensin. Gramer kurallarını su gibi ezberleyip de tek bir cümle kuramadıktan sonra o kuralların ne anlamı kalır ki? İngilizce, “bilinen” değil, “kullanılan” bir şeydir. Konuşarak, yazarak, hata yapa yapa öğrenilir. İlk günden mükemmel olmayı hedefleme; ilk günden “kullanıcı” olmayı hedefle.

Kural 2: Pazar Günkü 5 Saatlik Maraton Değil, Her Gün 15 Dakikalık Yürüyüş

Düzenlilik. Öğrencilerimden en sık duyduğum şikayetlerden biri: “Hocam, geçen pazar bir oturdum, tam 5 saat çalıştım ama sanki hiçbir şey aklımda kalmadı.” E kalmaz tabii! İngilizce, bir haftada 10 saat çalışılıp sonraki ay unutulacak bir maraton değildir. Her gün yapılan 15 dakikalık tempolu bir yürüyüştür. O 15 dakikalar birleştiğinde, bir ayın sonunda ne kadar yol kat ettiğine sen bile inanamayacaksın. Beyin, düzenli ve küçük porsiyonlar halinde tekrarlanan bilgiyi sever.

Kural 3: Spor Salonu Kuralı – Hep 5 Kilo Kaldırırsan Gelişemezsin

Aşamalı Zorluk. Düşün ki spor salonuna gidiyorsun. Her gün hep aynı 5 kiloluk dambılı kaldırırsan, kasların bir noktadan sonra neden gelişsin ki? İngilizce de tam olarak böyledir. Sadece bildiğin 3-5 kalıbı papağan gibi tekrar edersen, olduğun yerde sayarsın. Seni biraz zorlayan, anlamak için bir tık çaba gerektiren bir podcast, içinde bilmediğin birkaç kelime olan bir makale… Gelişim dediğimiz şey, tam da o konfor alanının bittiği, o tatlı-sert zorlanma hissinin başladığı yerde filizlenir.

Kural 4: Hataların, Senin Kişisel Ders Notlarındır

Kişiselleştirme ve Hata Analizi. “Aman hata yapmayayım” korkusu, İngilizce öğrenmenin önündeki en büyük duvardır. Hatalarından utanma, tam tersi bir dedektif gibi onların üzerine git! Neden sürekli “he go” diyorsun da “he goes” demiyorsun? Hangi iki kelimeyi sürekli karıştırıyorsun? Hataların, senin en iyi öğretmenindir; tabii onları dinlemeyi kabul edersen. Herkesin takıldığı yerler farklıdır ve bu hatalar, aslında sana özel, kişisel bir yol haritası çizer.

“İyi de Hocam, Nereden Başlayacağım?” Adım Adım Eylem Planı

“Tamam, anladım da… İlk adımı nasıl atacağım?” dediğini duyar gibiyim. İşte sana özel, hemen bugün başlayabileceğin somut bir plan:

1. Adım 1: “Ölü Zaman” Avı (Süre: 3 Gün)

   Eline bir not defteri al ve 3 gün boyunca günlük rutinini bir dedektif gibi izle. Amacımız “boş zaman” bulmak değil, o kimsenin fark etmediği “ölü zamanları” yakalamak.

   • İşe gidip gelirken serviste/metroda geçen o tuhaf süre? (15-30 dk)
   • Öğle yemeğinden sonra içtiğin o 10 dakikalık kahve? (10 dk)
   • Akşam yemeği hazırlanırken mutfakta beklediğin o anlar? (15 dk)
   • Bir toplantının 5 dakika geç başlaması? (5 dk)

   İşte bunlar senin gizli İngilizce madenlerin! Bu küçük cepleri topladığında, günde en az 45-60 dakika yarattığını görünce şaşıracaksın.

2. Adım 2: Mikro-Alışkanlıklar İnşa Et

   Şimdi o ölü zamanları, minicik, neredeyse fark edilmeyen İngilizce aktiviteleriyle doldur. Amaç büyük hedefler koymak değil, başlaması 2 dakikadan az süren alışkanlıklar edinmek.

   • Sabah kahvesi (10 dk): Telefonundan İngilizce bir haber sitesini aç ve sadece başlıkları oku. Anlamak zorunda değilsin, sadece göz gezdir.
   • Öğlen arası (15 dk): Seviyene uygun bir podcast’in sadece 5 dakikasını dinle. Hiçbir şey anlamasan bile, o seslere ve ritme kulak aşinalığı kazanacaksın.
   • Akşam yolculuğu (20 dk): Kelime kartı uygulamalarından 5 yeni kelimeye bak. Ama sakın ezberlemeye çalışma! Her kelimeyle kendi hayatınla ilgili aptalca bile olsa bir cümle kur. (“My boss is unbelievably demanding today.” gibi.)

3. Adım 3: Konuşma Kaslarını Harekete Geçir!

   Tüm bu adımların harcı, çimentosu ise konuşmaktır. Pratik yapmadan, öğrendiklerin bir süre sonra buharlaşır. Yoğun bir profesyonel için en büyük zorluklardan biri, düzenli konuşma pratiği yapacak birini bulmak ve takvimleri denk getirmektir. İşte tam bu noktada, doğru sistemler hayat kurtarır.

   Yıllardır öğrencilerime neredeyse tek bir tavsiyem oluyor: Konuşarak Öğren sistemi. Neden mi? Çünkü bu sistem, sanki tam da bizim konuştuğumuz bu “zamansızlık” ve “düzensizlik” sorunlarını çözmek için tasarlanmış gibi.

   • Zaman ve Yer Derdi Yok: “Hoca bulamadım, partnerim ekildi, saatim uymadı” gibi bahaneler ortadan kalkıyor. Senin belirlediğin saatte, ana dili İngilizce olan lisanslı bir eğitmen seni arıyor. Bu, özel öğretmenin her gün kapını çalması gibi bir şey; kaçış yok, disiplin var.
   • Her Dersi Farklı Kişiye Anlatma Eziyeti Biter: Karşında rastgele biri olmuyor. Seviyene ve hedeflerine göre sana özel atanan, Amerika’daki merkez ofislerinde kadrolu olarak çalışan sabit bir eğitmenin oluyor. Bu, gelişiminin hep aynı profesyonel göz tarafından takip edilmesi demek.
   • Boş Sohbet Değil, Hedefli Eğitim: Konu “nasılsın, iyi misin?” sohbetinden ibaret kalmıyor. Senin hedeflerine yönelik, yapılandırılmış bir müfredat ve materyallerle ilerliyorsun.
   • Yalnız Değilsin (Mentör Desteği): Belki de en önemli kısım bu. Türkiye’deki ofislerinden bir mentör, gelişimini sürekli takip ediyor, sana raporlar sunuyor ve “Şu konuda biraz zayıfsın, gel şurayı güçlendirelim” diye ek çalışmalar öneriyor. Süreçte asla kaybolmuş hissetmiyorsun.

   Bu sistem, seni merkeze alıyor ve kaliteli eğitmen, düzenli pratik ve sürekli takip üçgeniyle başarıyı neredeyse kaçınılmaz hale getiriyor.

Kaptanın Son Sözü

Sevgili dostum, İngilizce öğrenmek bir dağa tırmanmaya benzer. Bazen yorulacaksın, bazen bir platoda takılıp kaldığını hissedeceksin. Ama zirveye ulaştığındaki manzara, o ferahlık hissi, tüm bu yorgunluğa değecek. Ben bugün sana o dağa nasıl tırmanacağını, hangi patikaların daha güvenli olduğunu ve hangi ekipmanların işini kolaylaştıracağını anlatmaya çalıştım.

“Vaktim yok” bir bahane değil, çoğunlukla yanlış yöntemlerin bir sonucudur. Artık doğru yöntemleri biliyorsun. Küçük başla, düzenli ol, hata yapmaktan korkma ve en önemlisi, kendine bu şansı ver.

Unutma, bu senin yolculuğun ve pusula artık senin elinde. Geriye sadece ilk adımı atmak kalıyor.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)