Yaygın Yanılgılar ve O Meşhur “Neden Olmuyor?” Hissi

Önce şu zihnimizdeki dağınıklığı bir toplayalım. İlerlemenin önündeki en büyük engel çoğu zaman İngilizcenin zorluğu değil, yıllardır doğru sandığımız yanlışlar oluyor. Bak bakalım, bunlar sana da tanıdık gelecek mi:

• “Mükemmel aksan takıntısı”: Birçok öğrenci, şahane bir Amerikan veya İngiliz aksanına sahip olmayı İngilizce öğrenmenin nihai hedefi sanıyor. Evet, anlaşılır olmak önemlidir, şüphesiz. Ama şunu unutma: iletişim kurmak, aksan taklidi yapmaktan fersah fersah daha değerlidir.
  

  Seni kimsenin anlamadığı bir Shakespeare olmaktansa, derdini çat pat anlatan bir Tarzan olmak her zaman daha iyidir.

• “Her ‘native’ öğretmendir” efsanesi: İşte bu, en büyük mitlerden biri. Ana dili İngilizce olan herkesin iyi bir öğretmen olduğunu varsaymak… Peki, sadece Türkçe konuşabiliyor olman, seni iyi bir Türkçe öğretmeni yapar mı? Elbette hayır. Öğretmenlik başka bir disiplin; bir metodoloji, bir sabır işi. Karşısındakinin nerede zorlanacağını sezme ve onu o çukurdan çekip çıkarma uzmanlığıdır.
• “Sihirli değnek” beklentisi: “Native hocadan ders alayım, haftada bir saat konuşayım, bu iş tamamdır.” Keşke öyle olsa. Maalesef o gramer kitabını yastığının altına koyunca kurallar sihirli bir şekilde beynine işlemiyor. Bizzat denedim, çalışmıyor. Emek olmadan, düzenli pratik yapmadan en kral hoca bile bir yere kadar.

İşte bu yüzden “bir türlü olmuyor” diyorsan, sorun büyük ihtimalle sende değil, yönteminde. Gel, şimdi doğru yöntemin neye benzediğini konuşalım.

Benim Pusulam: Çeyrek Asırlık Tecrübeden 4 Altın Kural

Yıllar içinde şunu gördüm: Başarının sırrı karmaşık formüllerde değil, birkaç basit ama kaya gibi sağlam prensipte yatıyor. Bunları bir kenara not al, çünkü bunlar senin yeni yol haritan olabilir.

1. Pratik > Teori (Direksiyona Geçme Vakti!)

“Hocam yüzlerce kelime ezberledim, bütün zamanları biliyorum ama konuşmaya gelince kitleniyorum.” Bu cümleyi kaç bin defa duyduğumu unuttum. Kitaplar sana yol haritasını verir, ama arabayı kullanacak olan sensin. Direksiyona geçmeden şoför olunmaz. İngilizce de tam olarak böyledir. O gramer kurallarını, o kelime listelerini bilmek harika. Ama onları gerçek bir cümlenin, gerçek bir sohbetin içinde kullanmadığın sürece, o bilgi kullanılmayı bekleyen pasif bir yığındır. O kadar.

2. Düzenlilik Kuralı (Sağlık Yürüyüşü Metaforu)

Şunu aklından hiç çıkarma: İngilizce, bir haftada 10 saat çalışıp sonra bir ay ara verilecek bir maraton değildir. Her gün 15 dakika yapılan bir sağlık yürüyüşüdür. İnan bana, o bir haftalık yoğun kamplardan sonra tükenip bir daha aylarca İngilizcenin yüzüne bakmayan o kadar çok öğrenci gördüm ki. Dil öğrenimi, kas yapmak gibidir. Her gün azar azar ama düzenli çalışmak, ayda bir gün kendini paralamaktan katbekat daha etkilidir. Süreklilik, bu işin gizli kahramanıdır.

3. Aşamalı Gelişim (O Dambılı Artık Büyüt!)

Spor salonuna gittiğini düşün. Aylarca her gün aynı 5 kiloluk dambılı kaldırırsan kasların gelişir mi? Gelişmez. Sadece mevcut durumunu korursun. İngilizce de böyledir. Hep bildiğin 3-5 kalıpla, en güvende hissettiğin konularla idare edersen yerinde sayarsın. Gelişim, tam da o “Acaba doğru mu söyledim?” diye içinden geçirdiğin, seni biraz terleten anlarda başlar.

4. Kişiselleştirme ve Hata Analizi (Hatalarını Dinle!)

Herkesin parmak izi farklı, öğrenme tarzı da öyle. Arkadaşının uçarak öğrendiği yöntem, senin için bir kâbus olabilir. Burada kilit nokta, kendi yanlışlarını fark etmektir. Hataların en iyi öğretmenindir, evet, ama sadece onları dinlersen. Yaptığın hatayı pas geçmek yerine, “Neden burada ‘go’ yerine ‘goes’ demeliydim?” diye durup düşündüğün an, o bilginin beyne kazındığı andır. İşte bu yüzden, sana özel geri bildirim veren, “Bak, sen hep burada takılıyorsun” diyen bir rehberin olması her şeyi değiştirir.

Peki, Ne Yapacağız? Adım Adım Uygulama

“Tamam hocam, felsefeyi anladık da… Ne yapacağız şimdi?” dediğini duyar gibiyim. Harika soru! İşte teoriden pratiğe geçiş planı:

1. Adım: “Native” Hoca Miti ve Gerçeği

Ana soruya dönelim: “Native” hoca şart mı? Cevabım hem evet, hem de kocaman bir hayır.

Evet, çünkü iyi bir “native” eğitmen, sana dilin sadece kurallarını değil, ruhunu, müziğini öğretir. Bir kelimenin hangi durumda ne hissettirdiğini, hangi esprinin komik olduğunu ondan kaparsın. Bu deneyim gerçekten paha biçilmez.

Ama kocaman bir HAYIR, çünkü her “native speaker” doğuştan öğretmen değildir. Senin ihtiyacın olan şey, sadece İngilizce konuşan herhangi biriyle sohbet etmek değil. Senin ihtiyacın olan, seni anlayan, seviyeni doğru tespit eden, hedeflerine göre bir yol çizen, hatalarını sabırla düzelten ve seni zorlamaktan çekinmeyen profesyonel bir EĞİTMEN.

2. Adım: İdeal Sistemi Bulmak

Peki, bu anlattığım ideal kombinasyonu nerede bulacağız? Piyasada bir sürü seçenek var. Rastgele konuşma uygulamaları bir çözüm gibi durabilir. Ama orada bir gün Avustralyalı bir öğrenciyle, ertesi gün Filipinli bir emekliyle alakasız konularda sohbet etmek, yukarıda bahsettiğim “düzenlilik” ve “aşamalı gelişim” ilkelerine tamamen ters düşer. Bir plan, bir yapı yoksa ilerleme de olmaz.

Açıkçası, bir öğretmen olarak bu yapısal yaklaşımı en iyi uygulayan sistemlerden biri, benim de yıllardır takip ettiğim Konuşarak Öğren. Neden mi? Çünkü bu işin formülünü doğru kurmuşlar gibi görünüyor.

• Gerçek Eğitmenler: Karşındaki kişi, internetten rastgele bulduğun biri değil. Konuşarak Öğren’in ABD’deki merkezinde çalışan, öğretmenlik formasyonu olan profesyoneller. Yani konuştuğun kişinin sadece bir “native” değil, aynı zamanda bir “öğretmen” olduğundan emin oluyorsun.
• Sana Özel Sabit Eğitmen: Her gün yeni biriyle tanışıp aynı “Nerelisin, ne iş yaparsın?” muhabbetini tekrarlama derdi yok. Sana özel bir eğitmen atanıyor ve hep onunla devam ediyorsun. Bu sayede hocan seni tanıyor, nerelerde takıldığını biliyor ve gelişimini yakından izleyebiliyor.
• Ertelemeye Son: En büyük sorunlarımızdan biri olan erteleme huyuna karşı en iyi çözüm. “Bugün yorgunum, aramasam mı?” deme şansın pek yok, çünkü eğitmenin seçtiğin saatte seni arıyor. Bu, o bahsettiğim düzenliliği hayatına sokmanın en garantili yolu.
• Sana Özel Mentör: Bu, bence sistemi gerçekten farklı kılan bir özellik. Derslerinin dışında, gelişimini takip eden, sana raporlar sunan, “Şu konuda eksiğin var, gel şuna çalışalım” diyen bir Türk mentörün oluyor. Yani yolda yalnız olmadığını, birinin seni düşündüğünü biliyorsun.
• Yapılandırılmış Program: Dersler, “Nasılsın, havalar nasıl?” sohbetiyle geçiştirilmiyor. Seviyene uygun, kitapları ve konuları olan, hedefe yönelik sistematik bir program izleniyor. Bu da o “dambılı büyütme” kuralını, yani aşamalı gelişimi garanti altına alıyor.

Yani bu sadece bir konuşma pratiği değil, seni her yönüyle düşünen, yapılandırılmış bir rehberlik sistemi aslında.

Son Söz

Uzun lafın kısası, İngilizce öğrenmek bir yolculuk. Bazen yorulacaksın, bazen “Hiç ilerlemiyorum” diye düşüneceksin. Bu çok normal. Ama doğru bir rehberin ve sağlam bir sistemin varsa, o yol sandığından çok daha keyifli ve verimli hale geliyor.

Ana dili İngilizce olan bir eğitmen lüks değil, evet. Ama ondan da önemlisi, seni anlayan, takip eden ve sürekli bir adım öteye iten bir sistem. Pusulayı doğru ayarlamak sana kalmış. Umarım bu yazı, o ayarı yapmana biraz yardımcı olmuştur.