Merhaba yol arkadaşım,

O anı bilirim. E-posta kutuna düşen o mesaj kalbini bir anda sıkıştırır: “We would like to schedule a phone interview…” Önce bir sevinç dalgası gelir, evet! Ama hemen arkasından o soğuk ter… “Telefonda mı? İngilizce mi?” Zihninde anında felaket senaryoları oynamaya başlar: Ya anlamazsam? Ya heyecandan bildiğim her şeyi unutursam? Ya kekelersem?

Sakin ol. Derin bir nefes al. Bu hisleri yaşayan ne ilk kişisin ne de son. Yirmi beş yıllık öğretmenlik hayatımda, en parlak, en yetenekli öğrencilerimin bile bu telefon mülakatı canavarıyla nasıl boğuştuğunu sayısız kez gördüm. İşte tam da bu yüzden buradayım. Sana internetten kopyalanmış, ruhsuz cevaplar vermeyeceğim. Sana bu süreci bir kabus olmaktan çıkarıp, kariyerinin bir sonraki adımına atlayacağın bir tramboline dönüştürmenin yollarını, bir öğretmenin tecrübe süzgecinden geçmiş sırlarını anlatacağım.

Hazırsan, İngilizce pusulanı ayarlayalım ve yola çıkalım!

Yaygın Yanılgılar ve O “Neden Olmuyor?” Sorunsalı

Telefonda mülakat denince aklına ilk ne geliyor? Muhtemelen internetten bulduğun “En Sık Sorulan 10 Mülakat Sorusu” listesini açıp, cevaplarını kelimesi kelimesine ezberlemek. İşte bu, ilk ve en büyük hata olabilir.

Çoğu aday, bu mülakatları bir ezber sınavı zanneder. Cümleleri kağıda yazar, tekrar eder ve görüşme sırasında bir robot gibi okumaya çalışır. Sonuç? Doğallıktan fersah fersah uzak, en ufak bir beklenmedik soruda sistemi tamamen çöken bir performans. “Ama hocam, hazırlanmayalım mı?” diye sorduğunu duyar gibiyim. Elbette hazırlanacağız. Ama ezberlemeyeceğiz, içselleştireceğiz. Arada dağlar kadar fark var.

Bir diğer yanılgı da sadece kelime bilgisine ve gramere abanmak. Evet, bunlar önemli. Ama telefon mülakatının asıl zorluğu başka bir yerde gizlidir: Beden dilinin yokluğu. Karşındakinin anladığını belirten kafa sallamasını, gülümsemesini veya kaş çatmasını göremezsin. Bu belirsizlik, insanı daha da gergin yapar. İşte bu yüzden ses tonun, konuşma hızın ve kullandığın ifadeler birdenbire iki kat daha önemli hale gelir.

Benim Pusulam: Altın Değerinde 4 Kural

Yıllar içinde, başarılı olan öğrencilerimin istisnasız uyguladığı, diğerlerinin ise hep ıskaladığı 4 temel prensip olduğunu fark ettim. Bunlar benim “Pusula Kurallarım”.

1. Kural 1: Pratik > Teori (Direksiyona Geçme Zamanı)

   Kitaplar, listeler, makaleler… Bunlar sana yol haritasını verir, ama arabayı kullanacak olan sensin. Direksiyona geçmeden, trafiğe çıkmadan şoför olunmaz, değil mi? İngilizce mülakat da tam olarak böyledir. Cevapları bir Word dosyasına yazmakla, o cevapları akıcı ve kendinden emin bir şekilde söylemek bambaşka şeylerdir. Lütfen ama lütfen, cevaplarını sesli prova et. Hatta telefonunun ses kaydını aç ve kendini kaydet. Sonra dinlerken ne kadar şaşıracağına inanamazsın!

2. Kural 2: Düzenlilik (Sağlık Yürüyüşü mü, Depar Atmak mı?)

   İngilizce, mülakata bir hafta kala günde 5 saat çalışılıp sonra bir ay yüzüne bakılmayacak bir şey değil. Bu bir sprint değil. Her gün 15-20 dakika yapılan bir sağlık yürüyüşü gibi düşün. Mülakat tarihin belli olur olmaz, her gün ama her gün bir parça pratik yap. Bugün 15 dakika kendini tanıtma provası yap. Yarın şirketi araştırıp İngilizce notlar al. Ertesi gün potansiyel bir soruya cevap düşün. Bu küçük adımlar, mülakat günü dev bir özgüvene dönüşecek. Unutma, o gramer kitabını yastığının altına koyunca kurallar sihirli bir şekilde beynine işlemiyor. Bizzat test ettim, çalışmıyor.

3. Kural 3: Aşamalı Gelişim (5 Kiloluk Dambıl Metaforu)

   Hiç spor salonuna gidip, aylarca hep aynı 5 kiloluk dambılı kaldıran birini gördün mü? Muhtemelen görmedin, görsen de kaslarının hiç gelişmediğini fark edersin. İngilizce de böyledir. Konfor alanının bir tık dışına çıkmadığın sürece, yerinde sayarsın. Sadece “Tell me about yourself” sorusuna çalışmak yetmez. “Describe a time you failed” gibi daha zorlayıcı, daha derine inmeni gerektiren sorulara da hazırlanmalısın. Seni en çok ne korkutuyor? Zayıf yönlerini anlatmak mı? Harika. İşte tam olarak oradan başlamalısın. O korkunun üzerine gitmek, seni geliştirecek olan tek şeydir.

4. Kural 4: Kişiselleştirme ve Hata Analizi (En İyi Öğretmenin: Hataların)

   İnternetten bulduğun o havalı, kalıp cevaplar senin değil. Onları söylediğinde üzerine oturmaz, emanet durur. Mülakatı yapan kişi, karşısında bir insan arıyor, bir metin okuyucusu değil. Kendi hikayeni, kendi kelimelerinle anlatmalısın. Evet, hata yapacaksın. Belki bir kelimeyi yanlış telaffuz edeceksin, belki bir “s” takısını unutacaksın. Olsun! Hataların, en iyi öğretmenindir; ama sadece onları dinlersen. Yaptığın ses kayıtlarını bir dinle. Nerelerde “ıııı” diyorsun? Hangi soruda duraksıyorsun? İşte o anlar, senin kişisel çalışma planının başlangıç noktasıdır.

Peki, Ne Yapacağız? Adım Adım Uygulama Rehberi

Teoriyi anladık. Şimdi gelelim eyleme. Mülakat davetini aldın, önünde belirli bir süre var. Ne yapacaksın?

1. 1. Adım: Keşif ve Hazırlık (Görüşmeden Önce)

   • Şirketi ve Pozisyonu Röntgene Yatır: Şirketin web sitesinin “Hakkımızda”, “Misyonumuz” gibi bölümlerini İngilizce olarak oku. Pozisyonun gerekliliklerini anla ve kendi yeteneklerinle nasıl eşleştiğini gösteren 3-4 kilit nokta belirle.
   • “Kendini Tanıt” Tiradını Hazırla: Bu, mülakatın fragmanıdır. Yaklaşık 60-90 saniye sürecek, kim olduğunu, en güçlü yanlarını ve bu pozisyonla neden ilgilendiğini özetleyen akıcı bir konuşma hazırla. Ama bunu ezberleme, ana hatlarını bil yeter.
   • Olası Sorulara Karşı Strateji Geliştir: Güçlü/zayıf yönler, bir başarı/başarısızlık hikayesi, bir ekip çalışması örneği gibi klasik sorulara dair hikayelerini düşün. STAR (Situation, Task, Action, Result – Durum, Görev, Eylem, Sonuç) metodunu kullanmak, cevaplarını yapılandırman için harika bir yol.
   • Senin Soruların Hazır mı?: Mülakatın sonunda “Do you have any questions for us?” diye sorduklarında, “No, thank you” demek en büyük hatalardan biridir. Bu, ilgisiz olduğunu düşündürebilir. Şirketin kültürü, ekibin yapısı, pozisyonun ilk 90 günündeki beklentiler hakkında en az 2-3 akıllıca soru hazırla.
   • Teknik Prova: Mülakat yapacağın yerden telefonunun iyi çektiğinden emin ol. Kulaklıklı mikrofon kullanacaksan mutlaka önceden bir arkadaşınla test et. Sessiz ve rahatsız edilmeyeceğin bir ortam ayarla.

2. 2. Adım: Performans Anı (Görüşme Sırasında)

   • Gülümse!: Evet, telefonda bile. İnan bana, gülümsediğinde ses tonun anında daha pozitif ve enerjik çıkar.
   • Yavaşla: Heyecanla hızlı konuşma tuzağına düşme. Sakin ve anlaşılır bir tempoda konuş. Bu sana düşünmek için de zaman kazandırır.
   • Anlamadın mı? Sor!: Bu en doğal hakkın. Anlamadığın bir soruyu cevaplamaya çalışmak yerine, kibarca tekrar etmelerini veya başka bir şekilde sormalarını iste. “I’m sorry, could you please rephrase the question?” veya “If I understand correctly, you are asking about… Is that right?” demek seni kötü göstermez, aksine dikkatli olduğunu gösterir.
   • Notların Yanında Olsun: Hazırladığın kilit noktaları, soracağın soruları içeren bir kağıt önünde durabilir. Ama sakın oradan okuma! Sadece unuttuğun bir şeyi hatırlamak için kısa bir göz gezdir.

3. 3. Adım: Profesyonel Dokunuş (Görüşmeden Sonra)

   • Teşekkür E-postası: Görüşmeden sonraki 24 saat içinde, görüştüğün kişiye zamanı için teşekkür eden, mülakattan keyif aldığını belirten ve pozisyona olan ilgini yineleyen kısa ve profesyonel bir İngilizce e-posta gönder. Bu küçük jest, seni diğer adaylardan bir adım öne çıkarabilir.

Kaptanın Son Sözü

Gördüğün gibi, mesele mükemmel, aksansız İngilizce konuşmak değil. Mesele, hazırlıklı, kendinden emin ve en önemlisi, kendin olabilmek. Bu bir sınav değil, bir sohbet. Karşındaki insan da senin gibi birisi ve tek amacı o pozisyon için doğru kişi olup olmadığını anlamaya çalışmak.

Şunu da eklemeden geçemeyeceğim: Bu süreçte profesyonel bir destek almak, özellikle pratik yapma aşamasında, oyunun kurallarını değiştirebiliyor. Yıllardır binlerce öğrenciyle çalıştıktan sonra gördüğüm en net gerçek şu: Dili aktif olarak kullanmadan, hele ki anadili İngilizce olan biriyle düzenli konuşmadan o akıcılık seviyesine ve mülakat özgüvenine ulaşmak neredeyse imkansız. Bu noktada piyasadaki seçenekleri incelemiş biri olarak, mülakat gibi hedefe yönelik hazırlıklarda Konuşarak Öğren modelinin gerçekten fark yarattığını gözlemledim. Size özel atanan, lisanslı Amerikalı bir eğitmenle, sizin seçtiğiniz sabit bir saatte düzenli olarak mülakat provası yaptığınızı düşünün. Eğitmeniniz sadece sohbet etmekle kalmıyor, hedefinize yönelik bir eğitim programı izliyor. Size atanan özel mentör de gelişiminizi takip edip zayıf noktalarınızı belirleyerek size destek oluyor. Bu, sadece bir konuşma pratiği değil, tam anlamıyla bir mentörlük programı ve bu yapı, bir adayın hedefine ulaşması için gereken her şeyi sunuyor gibi görünüyor.

Unutma, bu senin yolculuğun ve pusula artık sende. Hazırlık, özgüveni doğurur. Özgüven ise başarıyı. Tek yapman gereken ilk adımı atmak.

Başarılar dilerim!

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Soru 1: Görüşme sırasında bir kelimeyi unutup takılırsam ne yapmalıyım?

Cevap: Sakin ol ve panik yapma. Bu herkesin başına gelir, en doğal şey. Cümleyi başka kelimelerle ifade etmeye çalış. “I want to… sorry, the word is on the tip of my tongue… what I mean is, I want to improve my skills” gibi bir ifadeyle durumu rahatça kurtarabilirsin. Önemli olan iletişimi sürdürmektir, tek bir kelimeye takılıp donup kalmak değil.

Soru 2: Aksanım çok belirgin, bu bir sorun olur mu?

Cevap: Kesinlikle hayır. Kimse senden BBC spikeri gibi konuşmanı beklemiyor. Önemli olan söylediklerinin anlaşılır olmasıdır. Anlaşılır ve net konuştuğun sürece aksanın bir problem teşkil etmez. Hatta bu senin uluslararası bir kimliğin olduğunu gösteren bir özelliktir. Kendine güven yeter.

Soru 3: Maaş beklentisi sorulursa ne cevap vermeliyim?

Cevap: Bu hassas bir konu. Görüşmeden önce o pozisyon için piyasa ortalamasını araştırman çok önemli. Direkt bir rakam vermektense, “My salary expectations are in line with my experience and the industry standards for this kind of role” (Maaş beklentim, tecrübem ve bu tür bir rol için endüstri standartları doğrultusundadır) gibi esnek bir cevap verebilirsin. Ya da “I’m open to discussing compensation in more detail once we both feel I’m the right fit for the team” (Ekip için doğru kişi olduğumuza karar verdikten sonra bu konuyu daha detaylı konuşmaya açığım) diyerek topu biraz daha ileriye atabilirsin.