Yaygın Yanılgılar ve O Meşhur “Neden Olmuyor?” Sorunsalı

Yıllardır o kadar çok “Hocam, çalışıyorum ama olmuyor” cümlesi duydum ki… Genellikle sorunun çalışmamakta değil, yanlış çalışmakta yattığını fark ettim. Gel, şu seyahat İngilizcesi konusunda en sık yapılan hatalara bir göz atalım. Bakalım tanıdık gelecek mi?

• Cümle Ezberleme Tuzağı: Belki de en büyük hata budur. “Can I have the bill, please?” cümlesini ezberlersin. Harika. Peki garson sana “Sure, would you like to pay by cash or card?” diye sorduğunda ne olacak? İşte ezberin iflas ettiği an burasıdır. Çünkü diyalog, tek kişilik bir oyun değildir.
• Mükemmeliyetçilik Felci: “Cümleyi doğru gramerle, en kusursuz telaffuzla kurmalıyım” diye beklerken, o an geçer gider. Otobüs kaçar, garson masadan uzaklaşır, check-in sırası sana gelir ve sen hâlâ beyninde o mükemmel cümleyi tasarlamaya çalışırsın.
• Sessiz Sinema Oyuncusu Olmak: Kelimeler aklına gelmeyince el kol hareketleriyle bir şeyler anlatmaya çalışmak. Bu bir yere kadar işe yarayabilir evet, ama “Odanın kliması çalışmıyor, bir de yastığım çok sert, değiştirebilir miyiz?” gibi bir konuyu pandomimle anlatmanın pek de kolay olmayacağını kabul edelim.

Eğer bu sahnelerden birini bile yaşadıysan, sakın endişelenme. Bu senin hatan değil. Bu, büyük ihtimalle sana İngilizcenin yanlış öğretilmesinin bir sonucu. Şimdi doğru yolu bulma zamanı.

Benim Pusulam: Altın Değerinde 4 Kural

Çeyrek asırlık öğretmenlik hayatımda, İngilizce öğrenmenin sırrının pahalı kitaplarda ya da sihirli uygulamalarda değil, birkaç temel prensipte yattığını gördüm. Ben bunlara “Pusulamın Dört Köşesi” diyorum.

Kural 1: Pratik > Teori (Direksiyona Geç!)

Kitaplar size yol haritasını verir, ama arabayı kullanacak olan sizsiniz. Direksiyona geçmeden şoför olunmaz. Havaalanı, otel ve restoran kalıplarını bir liste olarak görmek, araba kullanmayı kitaptan okumaya benzer. O listelerdeki cümleler sadece birer tabela. Asıl macera, o tabelaları takip edip kendi yolunu bulduğunda başlar. Ezberlemek, bilginin kendisi değil, sadece bir yankısıdır; asıl mesele, o bilgiyi doğru anda kullanabilmektir.

Kural 2: Düzenlilik Kuralı (Her Gün 15 Dakika)

İngilizce, bir haftada 10 saat çalışıp sonra bir ay ara verilecek bir maraton değildir. Daha çok, her gün 15 dakika koşulan bir sağlık yürüyüşüne benzer. Seyahatine bir ay mı var? Her gün sadece 15 dakikanı ayır. Bir gün havaalanı senaryosunu, ertesi gün restoranda sipariş verme anını zihninde canlandır. Bu küçük ama sürekli adımlar, seyahat günü geldiğinde seni bile şaşırtacak bir rahatlığa dönüşecektir.

Kural 3: Aşamalı Gelişim (Spor Salonu Metaforu)

Her gün aynı 5 kiloluk dambılı kaldırırsanız, kaslarınızın gelişmesini bekleyemezsiniz. İngilizce de böyledir. Konfor alanınızın bir tık dışına çıkmadığınız sürece, yerinizde sayarsınız. “A table for two, please” demeyi öğrendin mi? Harika. Şimdi bir sonraki seviyeye geçme zamanı: “Hi, could we get a table for two, preferably by the window?” (Merhaba, iki kişilik bir masa alabilir miyiz, tercihen pencere kenarında?). İşte bu, 5 kiloluk dambılı bırakıp 7 kiloya geçmektir.

Kural 4: Kişiselleştirme ve Hata Analizi (Hatalar En İyi Öğretmenindir)

Hataların, en iyi öğretmenindir; ama sadece onları dinlemeyi bilirsen. Kendi yanlışlarını anlamadan, doğru yolu asla bulamazsın. Sürekli “How much?” yerine “How many?” mi diyorsun? Bu bir hata değil, bu bir ipucu! Vücudunun sana “Sırt ağrın var, bu hareketi yanlış yapıyorsun” demesi gibi, dilin de sana “Sayılan ve sayılamayan isimler konusuna bir göz at” diyor. Hatalarından korkma, onları bir dedektif gibi incele.

Peki, Ne Yapacağız? Adım Adım Uygulama Rehberi

“Tamam hocam, anladım da… Nereden başlayacağım?” dediğini duyar gibiyim. İşte sana özel, adım adım seyahat İngilizcesi hazırlık planı.

1. Adım: İskeleti Kur (Temel Cümle Yapıları)

Ezberlemeyeceğiz ama her binanın bir iskeleti olduğu gibi, bizim de temel yapılara ihtiyacımız var. Ama listeler dolusu değil! Sadece en temel, en işlevsel olanlar.

Havaalanında:

• Soru sormak için: Excuse me, where is the check-in desk for Turkish Airlines? (Affedersiniz, Türk Hava Yolları kontuarı nerede?)
• Talepte bulunmak için: I'd like a window seat, please. (Pencere kenarı rica ediyorum.)
• Bilgi almak için: Is my flight on time? (Uçağım vaktinde mi?)

Otelde:

• Giriş yaparken: Hello, I have a reservation under the name [İsminiz]. (Merhaba, [İsminiz] adına bir rezervasyonum var.)
• İhtiyaç bildirmek için: Could you send an extra towel to room 305? (305 numaralı odaya fazladan bir havlu gönderebilir misiniz?)
• Yardım istemek için: Could you recommend a good local restaurant? (İyi bir yerel restoran tavsiye edebilir misiniz?)

Restoranda:

• Masa istemek için: A table for two, please. (İki kişilik bir masa, lütfen.)
• Sipariş vermek için: I'll have the chicken pasta. (Tavuklu makarnadan alacağım.)
• Hesabı istemek için: Can we have the bill, please? (Hesabı alabilir miyiz, lütfen?)

2. Adım: Kendi Cümlelerini İnşa Et (Kişiselleştirme)

Şimdi yukarıdaki iskeletin üzerini doldurma zamanı. Kendi ihtiyaçlarını düşün.

• Vejetaryen misin? I'll have the chicken pasta yerine Do you have any vegetarian options? (Vejetaryen seçeneğiniz var mı?) cümlesini öğrenmek daha mantıklı.
• Çocuklarla mı seyahat ediyorsun? I'd like a window seat yerine Can we have two seats together? (İki koltuğu yan yana alabilir miyiz?) cümlesi daha önemli.

Bu, senin seyahatin, senin cümlelerin. İhtiyaçlarını bir kağıda yaz ve o iskelet cümleleri kendine göre şekillendir.

3. Adım: Prova Yap (Sahneye Çık!)

Ve en önemli adım… Pratik! Evet, o meşhur kelime. Peki nasıl?

Aynanın karşısına geçip kendi kendine konuşabilirsin. Kulağa komik geldiğini biliyorum ama şaşırtıcı derecede işe yarıyor. Otel resepsiyonisti de sen ol, müşteri de. Garson da sen ol, yemeği beğenmeyen mızmız müşteri de.

Ama bir noktada, duvara karşı oynamak yetmez. Gerçek bir insanla, bir partnerle konuşman gerekir. İşte tam bu noktada, yani gerçek bir insanla pratik yapma ihtiyacı doğduğunda, yapılabilecek en iyi yatırım, bana kalırsa, doğru bir yol arkadaşı bulmaktır. Yıllardır öğrencilerime gönül rahatlığıyla tavsiye ettiğim, bu işin mantığını gerçekten anladığını düşündüğüm bir platform var: Konuşarak Öğren.

Peki neden özellikle bu platform? Çünkü sistemleri, benim anlattığım felsefeyle oldukça örtüşüyor. Mesela, sizi rastgele birinin karşısına oturtmuyorlar. Eğitmen lisanslı, ana dili İngilizce olan Amerikalı hocalarla konuşuyorsunuz. Dahası, her derste “acaba bu seferki hocam nasıl olacak?” stresini yaşamanızı engelliyorlar; size özel, gelişiminizi takip eden sabit bir eğitmen atıyorlar ki bu bence en kritik noktalardan biri. Disiplini sağlamak için de güzel bir yöntemleri var: Tıpkı bir özel ders gibi, sizin belirlediğiniz saatte eğitmeniniz sizi arıyor, böylece “bugünlük atlasam mı?” bahaneleri ortadan kalkıyor. Ve belki de en önemlisi, sizi sadece konuşturup bırakmıyorlar. Mentörlük programı dedikleri bir sistemle gelişiminizi izliyor, hatalarınızı analiz edip size özel bir yol haritası sunuyorlar. Yani tam da o bahsettiğimiz “Hatalar en iyi öğretmendir” kuralını sizin için işletiyorlar.

Unutma, amaç sadece anlaşılmak değil, zamanla kendini daha doğru ve rahat ifade edebilmektir.

Kaptanın Son Sözü

Sevgili arkadaşım, seyahat etmek sadece yeni yerler görmek değildir. Aynı zamanda kendi sınırlarını aşmak, konfor alanından çıkmak ve kendine olan inancını tazelemektir. İngilizce de bu maceranın değerli bir parçası.

Lütfen o kelime listelerini, ezber kağıtlarını bir kenara bırak. Mükemmel olmak zorunda değilsin; anlaşılır olman yeterli. Bir tebessüm, yavaş ve net bir konuşma ve “Anlamadım, tekrar eder misiniz?” (I'm sorry, could you repeat that?) deme cesareti, en karmaşık gramer kuralından çok daha değerlidir.

Unutma, bu senin yolculuğun ve pusula artık sende. Tek yapman gereken ilk adımı atmak.

İyi yolculuklar!