Samimi bir başlangıç

Sevgili yol arkadaşım,

O hissi ezbere biliyorum. Bir e-posta hazırlamak için dakikalarını, belki saatlerini harcıyorsun. Her kelimeyi özenle tartıyorsun. “Tamam,” diyorsun, “bu sefer oldu galiba!” Sonra o metni bir gramer kontrol programına yapıştırıyorsun ve… Ekranın bir anda kırmızı, mavi, yeşil çizgilerle dolu bir savaş alanına dönüyor. Sanki hevesini kırmak için bekleyen bir öğretmen, kırmızı kalemiyle her cümlenin üzerinden geçmiş gibi. Tanıdık geldi mi?

İşte tam o an, içinden bir ses fısıldar: “Ben bu işi asla beceremeyeceğim.” Yıllar içinde bu fısıltıyı duyan o kadar çok öğrenciyle tanıştım ki. Ama sana bir sır vereyim mi? Sorun sende değil. Sorun, elindeki pusulanın en başından beri yanlış yönü göstermesi.

Sürekli aynı hataları yapıp durmaktan, gramer kurallarının dipsiz kuyusunda kaybolmaktan ve “en iyi ücretsiz uygulama hangisi?” diye internette gezinmekten sıkıldıysan, doğru yerdesin. Bu yazıda sana beş tane uygulama sıralayıp bırakmayacağım. O araçları bir usta gibi nasıl kullanacağını, hatalarını nasıl kalıcı olarak sileceğini ve en önemlisi, kendine olan inancını nasıl geri kazanacağını anlatacağım.

Hazırsan, İngilizce pusulanı yeniden ayarlayalım ve yola çıkalım.

Neden Bir Türlü Olmuyor? Sık Düşülen Tuzaklar

Yıllardır gözlemlediğim bir şey var: İngilizce öğrenenler, genellikle iyi niyetlerle yola çıksalar da, kendilerini hep aynı tuzakların içinde buluyorlar. Belki de bu tuzakları tanımak, onlardan kaçınmanın ilk adımıdır.

• “Teknoloji beni kurtarır” yanılgısı: Gramer kontrol araçları şüphesiz harika. Ama birer cankurtaran simidi değiller. Daha çok, yüzeysel bir kanamayı durduran yara bandı gibiler. Asıl mesele, yaranın nedenini bulup onu tedavi etmek. Sadece “düzeltmeyi kabul et” tuşuna basmak, bir sonraki sefer aynı hatayı yapmanı engellemez. Bu, balık tutmayı öğrenmek yerine her gün birinden balık dilenmeye benzer.
• “Mükemmel aracı bulmalıyım” takıntısı: İnternette “en iyi 5 gramer uygulaması” gibi listelerde kaybolmak, değerli vaktini boşa harcamaktan başka bir şey değil. Unutma, en pahalı spor ayakkabıyı almak kimseyi maraton koşucusu yapmaz. Önemli olan ayakkabı değil, her gün attığın o küçük adımlardır.
• “Hata yapmaktan korkuyorum” duvarı: Hata yapma korkusu, ilerlemenin önündeki belki de en büyük engeldir. Bir gramer programı sana hatanı gösterdiğinde utanmak yerine, bir define bulmuş gibi sevinmelisin. Çünkü o kırmızı çizgi, sana bir sonraki adımda nereyi güçlendirmen gerektiğini fısıldayan bir yol işaretidir.

Bu yanılgılardan biri bile sana tanıdık geliyorsa, endişelenme. Bu, yolun sonu değil. Tam aksine, doğru yolu bulduğun yerin başlangıcı.

Benim Pusulam: 25 Yıllık Tecrübeyle Sabit 4 Kural

Öğretmenlik hayatımda, dil öğreniminin modası geçmeyen, teknolojiden etkilenmeyen bazı temel prensipleri olduğunu gördüm. Ben bunlara kendi pusulam diyorum. İster en yeni uygulamayı kullan, ister en eski kitabı oku; bu kuralları göz ardı edersen, kendini sürekli başladığın yerde bulursun.

Kural 1: Pratik > Teori (Direksiyona geçme zamanı!)

Kitaplar sana yol haritasını verir, evet. Ama arabayı kullanacak olan sensin. Direksiyona geçmeden şoför olunmaz. ‘Present Perfect’ tense’in bütün kullanım alanlarını ezbere sayabilirsin. Peki o kuralı, yaşadığın bir anıyı anlatırken ağzından doğal bir şekilde dökemiyorsan, o bilgi beyninde yer kaplayan bir yükten başka nedir ki? Gramer aracının gösterdiği bir hatayı anladın mı? Harika! Şimdi hemen o kuralı kullanarak 5 tane bambaşka cümle kur. Sesli tekrar et. Bir arkadaşına o cümlelerle bir şey anlat. Pratiğe dökülmeyen her bilgi, inanın bana, hafızadan uçup gidiyor.

Kural 2: Düzenlilik (Sağlık yürüyüşü gibi düşün)

İngilizce, bir hafta sonu 10 saat çalışılıp sonra bir ay yüzüne bakılmayacak bir maraton değildir. Aksine, her gün 15 dakika yapılan bir sağlık yürüyüşüdür. Beynimiz en iyi düzenli tekrarla öğrenir. Her gün sadece 10 dakikanı ayırıp bir önceki gün yaptığın hataları gözden geçirmek, ayda bir gün kendini 5 saatlik bir gramer tekrarına boğmaktan çok daha etkilidir. O gramer kitabını yastığının altına koyunca kurallar sihirli bir şekilde beyne işlemiyor, bizzat denedim, çalışmıyor. 🙂

Kural 3: Aşamalı Gelişim (Spor salonu mantığı)

Her gün aynı 5 kiloluk dambılı kaldırırsan, kasların bir noktadan sonra gelişmez. İngilizce de tıpkı böyledir. Konfor alanının bir adım dışına çıkmadığın sürece yerinde sayarsın. Gramer programın sürekli “in, on, at” hatalarını mı düzeltiyor? Tamamdır. O zaman bu haftaki görevin sadece bu edatlara odaklanmak. Bu konuda kendini biraz daha rahat hissettiğinde, bir sonraki zorluğa, belki de “article” kullanımına geç. Sürekli bildiğin konuları tekrar etmek iyi hissettirir ama seni ileri taşımaz. Gelişim, tam olarak o hafifçe zorlandığını hissettiğin yerde başlar.

Kural 4: Kişiselleştirme (Hataların en iyi öğretmenin)

Hataların senin en iyi öğretmenindir, ama sadece onları dinlemeyi öğrenirsen. Kendi yanlışlarını analiz etmeden doğru yolu bulamazsın. Bir program cümleni düzelttiğinde, kendine şu soruyu sor:

“Bir dakika, neden? Ben ‘go’ yazdım, o ‘goes’ diye düzeltti. Haa, doğru ya, ‘he/she/it’ ile geniş zamanda fiile ‘-s’ takısı geliyordu. Tamam, şimdi anladım.”

İşte bu “anladım” anı, öğrenmenin gerçekleştiği o kıymetli andır. Herkesin hata yapma eğilimi farklıdır. Başkasının çalışma programı sana uymaz. Kendi hatalarından oluşan kişisel bir “gelişim haritası” çıkarmalısın.

Peki, Şimdi Ne Yapacağız? Adım Adım Eylem Planı

Teori kısmı anlaşıldı. Şimdi pusulamızı kullanarak somut adımlar atma zamanı. İşte sana o kırmızı çizgilerden kalıcı olarak kurtulmanı sağlayacak basit bir plan:

1. Adım 1: Dedektiflik (Teşhis)

   • Bir şeyler yaz: Aklına ne geliyorsa. Bir e-posta taslağı, kısa bir hikaye, günlüğüne bir paragraf… Hiçbir yardımcı kullanmadan, sadece sen ve düşüncelerin.
   • Aracı devreye sok: Şimdi yazdıklarını Grammarly, LanguageTool gibi ücretsiz bir gramer kontrol aracına yapıştır.
   • Sadece düzeltme, analiz et: Kırmızı çizgilerin üzerine gelip körü körüne “kabul et” butonuna basma. Değişikliği ve altında yatan sebebi anlamaya çalış. Gerekirse o kuralı Google’da aratıp 5 dakika oku. En sık yaptığın 3 hatayı bir yere not al. İşte bu senin “En Çok Arananlar” listen.

2. Adım 2: Hedefli Antrenman (İnşa)

   • “En Çok Arananlar” listendeki ilk hatayı al. Diyelim ki bu, a, an, the kullanımında zorlanmak.
   • O hafta boyunca okuduğun her İngilizce metinde sadece bu article’lara odaklan. Neden burada the kullanılmış da a kullanılmamış?
   • Bu konuyla ilgili internetten kısa ve basit alıştırmalar bulup çöz. Günde 10-15 dakika ayırman yeterli.

3. Adım 3: Sahada Test (Uygulama)

   • Birkaç gün sonra, yine hiçbir yardımcı kullanmadan, bu sefer özellikle öğrendiğin o kuralı kullanmanı gerektirecek bir paragraf yaz.
   • Yazını tekrar programa yapıştır. Sonuç ne? Aynı hatayı daha mı az yaptın? Harika! İşte bu, gelişimin ta kendisi. Hâlâ yapıyorsan da sorun yok. Demek ki biraz daha antrenman gerekiyor.

4. Adım 4: Zirve Noktası: Konuşma Arenası

   Yazıdaki hataları düzeltmek işin bir boyutu. Ama dil, asıl konuşurken hayat bulur. Hiçbir gramer aracı senin konuşurken duraksamanı, yanlış telaffuzunu veya “ıııı…” diye düşünürken yaşadığın o öz güven kaybını düzeltemez. Bu, teknolojinin yetersiz kaldığı, gerçek bir uzmanın devreye girmesi gereken noktadır.

   Yıllar içinde öğrencilerim için sayısız yöntemi ve platformu inceledim. Onların zamanını ve parasını boşa harcamamak için yaptığım tüm araştırmalar beni hep aynı sonuca ulaştırdı: Eğer amaç gerçekten akıcı ve doğru konuşmaksa, bir sistemin parçası olman gerekiyor. Bu konuda, Konuşarak Öğren modelini tek geçerim. Neden bu kadar emin olduğumu da açıklayayım:

   Orada dersler “herhangi biriyle” yapılmıyor. Platformdaki eğitmenlerin hepsi, ana dili İngilizce olan, eğitmen lisanslı Amerikalı profesyoneller ve doğrudan Konuşarak Öğren’in ABD ofisinde kadrolu olarak çalışıyorlar. Bu, bir kalite standardı demek.

   Sürekli öğretmen değiştirme derdin olmuyor. Seviyene ve hedeflerine göre sana özel bir eğitmen atanıyor ve hep onunla ilerliyorsun. Bu, seni gerçekten tanıyan, zayıf ve güçlü yönlerini bilen bir mentörle çalışmak gibi.

   En önemlisi, bahanen kalmıyor. “Bugün yorgunum, ders arayamam” gibi ertelemelere yer yok. Ders saatin geldiğinde eğitmenin seni arıyor. Tıpkı kapına gelen bir özel hoca gibi.

   Ve bu sistemde yalnız değilsin. Sana atanan özel bir danışman, gelişimini sürekli takip ediyor, raporlar sunuyor ve eksiklerini gidermen için sana özel bir yol haritası çiziyor. Bu, başka hiçbir platformda görmediğim bir destek.

   Kısacası, bir gramer aracı sana “burada hata var” der. İyi bir sistem ve iyi bir öğretmen ise sana o hatayı bir daha nasıl yapmayacağını öğretir. Aradaki fark bu kadar basit.

Kaptanın Son Sözü

Sevgili arkadaşım, İngilizce öğrenmek bir varış noktası değil, bir yolculuk. Bu yolda gramer kontrol araçları, fırtınalı havada önünü aydınlatan birer fenerdir. Ama geminin kaptanı sensin. Fenerin ışığını doğru okumak, rotayı belirlemek ve dümeni sıkıca tutmak senin elinde.

Hatalarından korkma, onları kucakla. Onlar senin en değerli hazinelerin. Mükemmel aracı aramayı bırakıp, kendine uygun sistemi kurmaya odaklan. Unutma, bu senin yolculuğun ve pusula artık sende. Tek yapman gereken ilk adımı atmak.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Soru 1: Yani gramer kontrol araçlarını hiç kullanmayalım mı?

Cevap: Hayır, tam tersi, kesinlikle kullanmalısın! Ama bir “öğretmen” gibi değil, bir “teşhis aracı” gibi. Yazını bitirdikten sonra hatalarını tespit etmek ve zayıf olduğun konuları anlamak için mükemmel bir yardımcıdır. Onu bir cevap anahtarı olarak değil, bir röntgen filmi olarak gör.

Soru 2: Piyasada bir sürü ücretsiz araç var. Hangisiyle başlayayım?

Cevap: Dürüst olmak gerekirse, en popüler olanlardan biriyle (Grammarly’nin ücretsiz sürümü gibi) başlaman yeterli. Unutma: En iyi araç, senin bir öğrenme sisteminin parçası olarak düzenli kullandığın araçtır. A aracını veya B aracını kullanman arasındaki fark, o araçtan aldığın geri bildirimi nasıl değerlendirdiğinin yanında devede kulak kalır.

Soru 3: Programın düzelttiği hatayı anlıyorum ama bir sonraki yazımda yine yapıyorum. Neden?

Cevap: Çünkü “anlamak” ve “içselleştirmek” apayrı şeyler. Bu durum, “Pratik > Teori” kuralını atladığını gösteriyor. Anladığın o kuralı, hemen o gün 3-5 farklı cümlede bilinçli olarak kullanmazsan, bilgi pasif kalır ve beyin bildiği en kolay yola, yani eski alışkanlığına döner. Bu döngüyü kırmanın en etkili yolu ise, hatayı yaptığın anda seni düzelten ve doğrusunu pratik ettiren bir sistemdir. Konuşarak Öğren gibi bir yapıda gerçek bir eğitmenle çalışmanın gücü de tam olarak burada ortaya çıkıyor.